Bim Bam Beieren – proefjes met eieren

Wie Pasen zegt, zegt eieren!

Tegen een zachtgekookt eitje bij het ontbijt zeggen we geen nee. Maar wist je dat je met eieren ook leuke experimentjes kunt doen? Hier vind je er alvast een paar waarmee je aan de slag kunt gaan en tegelijk ook nog iets bijleert.

Welk ei is gekookt?

Vind je wel eens een eitje in de koelkast waarvan je niet meer weet of het al gekookt is? Zo kan je het snel te weten komen!

Dit heb je nodig:

  • Een gekookt ei en een rauw ei (zorg ervoor dat je niet weet welk ei gekookt en welk ei nog rauw is)
  • Stift

Zo doe je het:

  • Zet op een van de eieren een kruisje met een stift zodat je beide uit elkaar kunt houden.
  • Leg een van de twee eieren op de tafel, draai het rond en kijk goed.
  • Draai daarna ook het andere ei rond en kijk opnieuw goed.
  • Herhaal het ronddraaien maar leg nu tijdens het draaien telkens kort even je vinger boven op de eieren zoals op de foto. Wat gebeurt er?

Hoe komt dat nu?

Gekookt ei Rauw ei
De binnenkant van het ei wordt hard en zit vast in de schaal. De binnenkant is vloeibaar en zit los. 
Als je het gekookt ei draait, draaien de schaal en de binnenkant van het ei gelijktijdig; het ei blijft een tijdje draaien.

Als je een rauw ei draait, draaien de vloeibare, losse binnenkant en de schaal niet helemaal gelijk. Ze werken elkaar een beetje tegen. Daardoor wiebelt het ei en draait het langzamer.

Wanneer je het gekookt ei aanraakt met je vinger, stopt het volledige ei met draaien omdat de binnenkant vastzit aan de schaal. Bij een rauw ei zitten de schaal en de binnenkant niet aan elkaar vast. Je stopt door het aanraken wel de schaal met draaien, maar niet de binnenkant. De binnenkant gaat nog even door met draaien en neemt hierdoor, wanneer je je vinger terug loslaat, de schaal weer mee. Het rauwe ei stopt dus niet met draaien, het gekookte ei wel.

 

Een ei met slanke taille

Dit heb je nodig:

  • 1 volwassene (want voor dit proefje moet je heel voorzichtig zijn dat je je niet verbrandt!)
  • 1 hardgekookt, gepeld ei
  • 1 glazen fles waarvan de hals net iets te smal is om een rechtopstaand ei door te laten.
  • Heet water
  • Ovenwant

Zo doe je het:

  • Vul de fles met heet water (uit de kraan of uit de waterkoker) en laat het daar een tweetal minuten in.
  • Giet het heet water voorzichtig uit de fles. Gebruik daarvoor een ovenwant!
  • Plaats heel snel daarna het ei rechtop op de hals van de fles.
  • Kijk goed wat er gebeurt

Hoe komt dat nu?

  • Warme lucht neemt meer plaats in dan koude lucht.
  • De lucht in de fles is opgewarmd door het warme water. Wanneer het ei bovenop de fles wordt geplaatst, kan er verder geen lucht meer in de fles.
  • Terwijl de lucht in de fles afkoelt, neemt die lucht steeds minder plaats in, waardoor de druk in de fles daalt en kleiner wordt dan de luchtdruk buiten de fles.
  • Het ei wordt dan in de fles gezogen.

Probeer ook eens een andere manier om een ei in een fles te krijgen:
https://schooltv.nl/video/een-proefje-met-een-ei-en-een-lucifer-met-wijz...

Het springende ei

Dit heb je nodig:

  • 2 identieke wijnglazen
  • 1 ei
  • Naald
  • Tape

Zo doe je het:

  • Doorprik de eierschaal aan beide uiteinden met een naald, maak het eiwit een beetje los met de naald en blaas de inhoud van het ei uit de schaal.
  • Plaats de 2 wijnglazen ongeveer 3 cm uit elkaar op een tafel en maak ze met tape vast aan de tafel.
  • Plaats het lege ei in een van de glazen.
  • Blaas kort en krachtig schuin in het glas achter het ei en kijk hoe het ei verspringt naar het andere glas. Dit kan wel wat oefening vragen!

Hoe komt dat nu?

Wanneer je in het glas blaast, botst de lucht tegen de bodem van het glas en komt daarna terug omhoog. Op dat moment duwt de lucht het ei omhoog en uit het glas. Als je precies hard genoeg, en schuin genoeg blaast, dan zal het ei in het andere glas vallen.
Opgepast: probeer dit niet met een niet-uitgeblazen ei!!

Het ademende ei

Dit heb je nodig:

  • 1 volwassene
  • 1 ei
  • Groot glas of lege confituurpot
  • Heet water
  • Vergrootglas (alleen als je dat hebt; het kan ook zonder)

Zo doe je het:

  • Doe het ei in de confituurpot en vul de pot met heet (zo heet mogelijk!) water. Vraag hulp aan een volwassene. Heet water is gevaarlijk!
  • Bekijk de pot gedurende een tijd. Als je een vergrootglas hebt, kun je het nog beter zien.

Hoe komt dat nu?

Je ziet kleine belletjes verschijnen aan de eierschaal. De belletjes breken open en stijgen op naar het wateroppervlak. Een eierschaal heeft kleine openingen (poriën) die onzichtbaar zijn met het blote oog. Elk ei heeft ongeveer 7000 poriën. Binnen in het ei zit er een kleine luchtzak. Deze lucht zet uit als het ei verwarmd wordt en ontsnapt doorheen de poriën; het ziet eruit alsof het ei aan het ademen is.
Lucht kan door diezelfde poriën ook naar binnen waardoor een ei ook verschillende geuren kan opnemen. Dit kan gebeuren wanneer je eieren uit de verpakking in de koelkast bewaart met bepaalde kazen of ajuinen.

Maak een windei

Dit heb je nodig:

  • 1 ei
  • Groot glas of confituurpot
  • Azijn
  • Rubber handschoenen

Zo doe je het:

  • Leg het ei in een glas azijn en wacht een nacht.
  • Trek rubber handschoenen aan. Was de restjes schaal weg onder de kraan. Je hebt nu een vers ei zonder schaal, ook wel een windei genoemd. Knijp eens voorzichtig in het ei. Hoe voelt dat?

Hoe komt dat nu?

De schaal van een ei is gemaakt van kalk. De azijn die je erbij doet is een zuur. Een zuur kan kalk oplossen en hierbij ontstaan belletjes. De harde kalkschaal zal dus verdwijnen en er blijft een zacht vlies om het ei over. Ook blijven er nog bruine stoffen achter op het ei; deze worden niet opgelost door de azijn.
Windeieren zijn eieren zonder harde schaal en worden soms gelegd door jonge kippen. De boer is daar niet zo blij mee, want hij kan ze dan niet meer verkopen. Hier komt de uitdrukking 'dat legt hem geen windeieren' vandaan.

Paaseieren versieren met natuurlijke verf

Waarom versieren we met Pasen eigenlijk eieren? In dit filmpje zie je het antwoord:
https://schooltv.nl/video/waarom-verven-we-paaseieren-de-geschiedenis-van-het-paasei/#q=ei

Als je je versierde eitjes nadien nog wil opeten, kan je ze maar beter met natuurlijke ‘verf’ schilderen.

Dit heb je nodig:

  • Eieren
  • Uien

Zo doe je het:
https://www.youtube.com/watch?v=owXD-sVZPkI

Wil je graag verschillende kleurtjes? Dan kan je de uienschillen vervangen door iets anders. Probeer het ook eens met rode bietjes, spinazie, brandnetel, bosbessen, rode kool, wortel, paardenbloem, berkenblad of kurkuma. Kan je voorspellen welke kleur je eitjes dan zullen hebben?

VROLIJK PASEN !!